Dưới đây là một số lời nhắn nhủ để bảo vệ sức khỏe . 

1- Cần khám sức khỏe tổng quát theo định kỳ.

a- Mục đích là để tìm ra những bệnh có thể chữa được mà triệu chứng chưa lộ diện và điều chỉnh những yếu tố nguy hiểm có thể gây ra bệnh. Đồng thời cũng để bác sĩ hiểu rõ tình trạng sức khỏe chung của mình.

b- Bao lâu nên khám tổng quát một lần? Tùy theo tuổi và điều kiện sức khỏe của mỗi người. Sau đây là đề nghị lịch trình cho những người không có triệu chứng bệnh: Từ 18-24 tuổi thì cứ mỗi 5 năm; sau 30 tuổi thì mỗi 3 năm; tuổi 40-60 thì cách năm khám một lần; ngoài 60 tuổi thì nên khám tổng quát hàng năm.

c- Cần chuẩn bị gì trước khi đi khám? Ghi những điều gì mà mình muốn hỏi bác sĩ, những khó khăn triệu chứng bệnh trạng, thuốc men đang uống.

d- Bác sĩ sẽ làm gì? Bác sĩ sẽ hỏi tình trạng sức khỏe, bệnh cũ, bệnh mới, quá trình giải phẫu, tai nạn đã có,  thói quen tốt xấu trong đời sống, bệnh tình của thân nhân trực hệ, thuốc đang uống, dị ứng với thuốc hoặc môi sinh...

Sau đó là phần khám tổng quát toàn cơ thể.  Chiều cao, sức nặng, huyết áp, nhịp tim được ghi nhận.

 Ở nữ giới, còn khám ngực, tử cung; nam giới, khám tuyến tiền liệt. Rồi sẽ có việc thử máu, nước tiểu, và nếu cần, chụp X quang phổi.

e- Phần thảo luận. Sau khi có đủ các dữ kiện về tình trạng sức khỏe của người bệnh, bác sĩ sẽ cho ta biết kết quả, rồi cho toa thuốc.

 Đây là lúc ta cần hỏi bác sĩ tất cả những thắc mắc về bệnh trạng của mình, kết quả thử nghiệm, có phải uống thuốc không, uống trong thời gian bao lâu, phản ứng thuốc, có cách chữa nào khác ngoài dược phẩm, bao giờ phải trở lại để tái khám.

Cũng trong dịp khám tổng quát này, ta nên hỏi bác sĩ về chủng ngừa các bệnh xem có cập nhật không. Như là viêm gan A, B, uốn ván , cúm.

2- Hãy tránh dùng thuốc lá

So với người không hút thuốc, người ghiền thuốc lá có tỷ lệ tử vong vì ung thư phổi 22 lần nhiều hơn;  gấp đôi bị tai biến não; 10 lần nhiều hơn bị nghẹt phổi mãn tính; và nhiều nguy cơ bị ung thư miệng, cuống họng, thanh quản, tụy tạng hơn.

Chẳng thế mà trên mỗi bao thuốc lá đều có một lời nhắn nhủ, cảnh cáo:  hút thuốc lá có thể gây ung thư phổi, có hại cho sức khỏe, gây bệnh tim mạch, ảnh hưởng tới thai nhi.

3- Uống rượu vừa phải thôi

 Sau một cuộc nghiên cứu kéo dài 12 năm trên nhiều triệu người, Hiệp Hội Ung Thư Hoa Kỳ, đưa ra một kết luận là uống rượu vừa phải(150 cc rượu vang hay 360cc rượu bia) dường như có tác dụng tốt vào bệnh tim mạch.

Nhưng theo nhiều nhà chuyên môn khác thì nếu chưa bao giờ uống, có lẽ cũng chẳng nên bắt đầu để hy vọng có điều tốt. Vì ta nên nhớ là rượu ít có giá trị dinh dưỡng, lại nhiều ca-lo, nên được dự trữ trong cơ thể dưới dạng mỡ. Ðồng thời rượu cũng làm tiêu hao các sinh tố B, C, K và chất kẽm, ka-li, ma-gnê là những chất rất cần  trong cơ thể.

Và uống nhiều rượu làm tăng các bệnh ung thư vú, trực tràng; dễ gây ra tai biến mạch máu não, xơ gan, ung thư thực quản .  

4- Hãy để ý tới cân nặng cơ thể

Cân nặng cơ thể thay đổi tùy theo tuổi tác, cao thấp và cấu trúc bộ xương. Để đáp ứng nhu cầu căn bản cho cơ thể làm việc, ta cần từ 1800 đến 2500 ca-lo cho 24 giờ. Ăn nhiều mà không vận động, năng lượng dư thừa chuyển thành dự trữ mỡ làm ta béo mập, gây nhiều bệnh cũng như làm giảm tuổi thọ.

Giản dị như các cụ ta, thì cứ “Ăn ba phần đói, bẩy phần no” là tốt hơn cả. Vừa còn hơi thèm thuồng món ăn mà lại nhẹ bụng, đi lại dễ dàng.

5- Canh chừng lượng cholesterol trong máu

Có ba thành phần cholesterol trong máu mà ta cần lưu ý. Tổng số cholesterol, HDL và LDL.

Lý tưởng nhất là khi lượng cholesterol toàn phần ở dưới 200mg/dl. Cholesterol cao gây ra bệnh xơ cứng động mạch đưa đến bệnh tim mạch, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não.

HDL trung bình là 45 mg/dl và càng cao càng tốt; LDL thuộc loại xấu, dưới 130 mg/dl thì được chứ cao trên 160 mg/dl cần được điều trị hạ thấp.

Nếu cholesterol cao thì ăn thịt không có mỡ, thịt gà bỏ da; dùng dầu thảo mộc;  nướng hoặc hấp, đừng chiên; ăn nhiều cá, trái cây, rau, đậu.

6- Cần biết giá trị dinh dưỡng của thực phẩm

Đa số thực phẩm bầy bán đều mang một nhãn hiệu ghi rõ giá trị dinh dưỡng. Từ một gói mì khô, một bình sữa, lon nước ngọt đều có. Chỉ cần dành ra vài phút đọc là ta có thể chọn lựa thức ăn thích hợp và tránh được nguy cơ mắc các bệnh về tim, cao huyết áp, béo phì, bệnh tiểu đường và vài loại ung thư.

7- Thích nghi với những sức ép, căng thẳng trong đời sống hàng ngày

Xã hội đầy dẫy những khó khăn, trở ngại, bực mình. Quan trọng là làm sao ta thích nghi được với chúng để mà sống. Sự thích nghi này tùy thuộc vào khả năng đối phó, đương đầu của mỗi cá nhân.

Ta sẵn sàng giải quyết vấn đề, nếu không được, thì rút lui, quên nó đi. Nên “Tẩu vi thượng sách” hoặc “chín bỏ làm mười”.

8- Vận động cơ thể

Cần phải có một chương trình tập luyện thích hợp với mình rồi dành thì giờ để thực hiện, coi sự vận động như một thiết yếu hàng đầu, một người bạn đồng hành.

9- Biết tự lượng khả năng và giới hạn sức khỏe của mình

Các cụ bảo: biết người, biết mình. Thành ra, xin cứ liệu cơm gắp mắm.

Trên đây là một số lời nhắn nhủ để bảo vệ sức khỏe.

Chúc bạn và gia đình luôn vui khỏe.

  1. BS. Phạm Ngọc Thanh